Wat gebeurt er met je wachtwoorden als je overlijdt?
De meesten van ons hebben tientallen accounts, van e-mail en bankieren tot foto’s en abonnementen, en niemand anders kent de wachtwoorden. Als iemand overlijdt, gaan die wachtwoorden niet automatisch over op de familie. Dit is wat er echt gebeurt, en hoe je je erop voorbereidt zolang het kan.
Het korte antwoord: er gebeurt niets automatisch
Accounts blijven op slot. Elk bedrijf heeft een eigen procedure, waarvoor meestal een overlijdensakte nodig is en een bewijs dat je executeur of naaste verwant bent. Sommige accounts kunnen worden omgezet naar een herdenkingsaccount of worden gesloten, een paar kunnen worden overgedragen, en veel kunnen helemaal niet worden geopend. Tweestapsverificatie maakt het nog lastiger: als de codes naar de telefoon van de overledene gaan en niemand die kan ontgrendelen, kan de familie buitengesloten blijven, zelfs met het juiste wachtwoord.
Wat de grote platforms bieden
Apple: digitale nalatenschap
Je kunt een of meer nalatenschapscontacten aanwijzen. Na je overlijden kan een nalatenschapscontact met de toegangssleutel die je hebt gegeven en een overlijdensakte toegang vragen tot je iCloud-gegevens: foto’s, berichten, notities, bestanden, contacten, agenda’s en reservekopieën van apparaten. Apple is duidelijk over het gat: wachtwoorden in de iCloud-sleutelhanger, betaalgegevens en gekochte media vallen erbuiten, en de toegang is beperkt in tijd.
Google: Inactief-accountbeheer
Je kiest wanneer je account als inactief geldt (na 3, 6, 12 of 18 maanden zonder gebruik). Google waarschuwt eerst jou, stelt daarna tot 10 vertrouwde contacten op de hoogte en kan de gegevens die je hebt gekozen met hen delen, zoals foto’s, e-mails of documenten. Het gaat om je Google-gegevens, niet om de wachtwoorden van al het andere.
Wachtwoordmanagers: noodtoegang
Bij sommige wachtwoordmanagers kun je een noodcontact aanwijzen. Bij Bitwarden bijvoorbeeld kan een vertrouwd contact toegang tot je kluis aanvragen; wijs je het verzoek niet af binnen de wachttijd die je hebt ingesteld, dan krijgt die persoon toegang. Dat werkt goed, maar alleen als je je wachtwoorden al in die wachtwoordmanager bewaart en het vooraf hebt ingesteld.
Sociale media
Bij Facebook kun je een contactpersoon voor nalatenschap kiezen die een herdenkingsprofiel beheert, maar die persoon kan niet als jou inloggen en je berichten niet lezen. Andere netwerken bieden op verzoek een herdenkingsstatus of verwijdering.
Het gat: de wachtwoorden zelf
Samen laten deze hulpmiddelen een gat. De digitale nalatenschap van Apple geeft geen wachtwoorden door. Het hulpmiddel van Google dekt alleen Google. Een wachtwoordmanager helpt alleen als je er een gebruikt, en veel mensen, vooral oudere familieleden, doen dat niet. Het resultaat is het bekende papieren lijstje in een la: makkelijk kwijt te raken, makkelijk te vinden voor de verkeerde persoon en meestal verouderd.
Toegang veilig achterlaten, in vijf stappen
- Maak een overzicht. Noteer je accounts, waarvoor elk dient en wat ermee moet gebeuren: houden, overdragen, downloaden of sluiten. Begin met e-mail, want daarmee kun je al het andere resetten.
- Kies waar de informatie komt. Een wachtwoordmanager met noodtoegang, een verzegelde brief bij een advocaat of notaris, of een versleutelde kluis die bedoeld is om door te geven. Vermijd onversleutelde bestanden op je computer.
- Wijs de mensen aan. Bepaal wie waartoe toegang krijgt. Dat hoeft niet voor alles dezelfde persoon te zijn.
- Regel de tweestapsverificatie. Bewaar de herstelcodes van belangrijke accounts bij de wachtwoorden, en zorg dat iemand je telefoon kan ontgrendelen of weet waar de codes liggen.
- Houd het actueel. Stel een jaarlijkse herinnering in. Een verouderde lijst zorgt voor bijna net zoveel problemen als helemaal geen lijst.
Wat je beter niet doet
- Zet geen wachtwoorden in je testament. In veel landen wordt een testament na de afwikkeling een openbaar document, en wachtwoorden veranderen lang voordat een testament dat doet.
- Bewaar geen lijst in platte tekst op je telefoon of computer. Wie het apparaat in handen krijgt, krijgt alles.
- Vraag je familie niet om als jou in te loggen bij je bank. Banken en andere financiële instellingen hebben hun eigen procedures bij overlijden, en de executeur hoort die te gebruiken. Wat je familie nodig heeft, is de lijst met rekeningen en de juiste contactpersonen.